Pierwszy trymestr ciąży – co warto wiedzieć?

Pierwszy trymestr ciąży stanowi początek wyjątkowej drogi i wiąże się z wieloma (często skrajnymi) emocjami oraz wyzwaniami, które rodzą w głowach przyszłych rodziców mnóstwo pytań. Warto wiedzieć, jak przebiega ten okres, jakie zmiany zachodzą w organizmie przyszłej mamy oraz co zrobić, by sobie zapewnić lepsze samopoczucie, a dziecku bezpieczny rozwój.

Niezależnie od fizycznych symptomów, wczesna faza ciąży to okres polegający najczęściej na przystosowaniu się do nowej sytuacji. Możesz czuć, jak przepełnia cię szczęście lub przerażenie, możesz być zdenerwowana albo odczuwać ulgę, niedowierzanie, zdezorientowanie, albo wszystko na raz. Oczywiście twoja pierwsza reakcja zależeć będzie w dużym stopniu od tego, czy wiadomość o ciąży spadła na ciebie niczym grom z jasnego nieba, czy też była wyczekiwana i poprzedzona miesiącami planowania i nadziei. Nie ma nic dziwnego w tym, że być może musisz nieco oswoić się z myślą o tym, że jesteś w ciąży, zanim w pełni ją zaakceptujesz. Jest to etap, przez który przechodzi każda kobieta, która odkrywa, że będzie miała dziecko [1].

Tak o pierwszych tygodniach ciąży piszą m.in. William i Martha Searsowie, współautorzy bestsellerowej lektury dla przyszłych rodziców „Księga ciąży”. Jak na dłoni widać, że łączą się one z ambiwalencją uczuć. Spokój, radość i zachwyt znajdują się na równej linii ze smutkiem, strachem i irytacją. To, co często tak trudne do zrozumienia przez postronnych obserwatorów, jest jednak zupełnie naturalne! 

Wspomniany wachlarz emocji nie jest jednak jedyną ciążową niespodzianką, która może zaskoczyć przyszłą mamę. Pierwsze tygodnie ciąży przynoszą też wiele fizjologicznych objawów, wiążą się też z mnóstwem zmian, które warto wprowadzić do swojego życia. Jesteście ciekawi, na co trzeba uważać w pierwszym trymestrze ciąży? Zastanawiacie się, skąd bierze się złe samopoczucie w pierwszych tygodniach ciąży i, co ważniejsze, jak sobie z nim poradzić? W takim razie czytajcie koniecznie!

Seria Rodzicielska Ciąża, poród, karmienie piersią Wychowanie dzieci

Pierwszy trymestr – do kiedy trwa? I kiedy tak naprawdę się zaczyna?

Wiele kobiet zauważa, że pierwsze osiem miesięcy ciąży mija błyskawicznie – za to cały dziewiąty miesiąc, kojarzący się z nerwowym zerkaniem na kalendarz i odpowiadaniem na jedno, wciąż to samo pytanie („Jeszcze nie urodziłaś?”) – zwykle ciągnie się nieskończoność. Dziś jednak przyjrzymy się pierwszym, zdecydowanie najbardziej ekspresowym tygodniom tego oczekiwania. Czemu ekspresowym? Bo w chwili, w której na teście ciążowym dumnie pojawiają się dwie kreski, przyszła mama najczęściej jest już w okolicach piątego tygodnia ciąży. Tylko jak to możliwe?

[product id="19789, 25322"]

Ciąża – pierwsze tygodnie bez tajemnic!

Ciąża, przynajmniej w teorii, trwa czterdzieści tygodni. Tego czasu nie liczy się jednak od dnia zapłodnienia, a pierwszego dnia ostatniej przed ciążą miesiączki. Oznacza to więc, że w pierwszych tygodniach ciąży nie ma jeszcze… ciąży. Ale w okolicach trzeciego tygodnia, za sprawą najsilniejszego plemnika, wiele się zmienia! Rusza mnóstwo procesów, jednak to jeszcze za wcześnie na zrobienie testu ciążowego. Gonadotropina kosmówkowa (hCG), a więc hormon wydzielany przez komórki trofoblastu zarodka, a następnie komórki łożyska, pojawia się w krwi i moczu przyszłej mamy na początku drugiego tygodnia po zapłodnieniu. I to jest czas na wielkie testowanie!

Pierwszy trymestr trwa więc od pierwszego tygodnia ciąży. Kończy się natomiast w przybliżeniu w trzynastym tygodniu – na tym etapie dziecko mierzy już niecałe 8 cm.

[product id="24131, 23291"]

Pierwszy trymestr. Objawy, których się nie spodziewasz

W nagłówku wspomnieliśmy o niespodziewanych objawach, takich jak m.in. chroniczny brak energii czy… ciepłe piersi. Nie pominiemy jednak też tych całkiem spodziewanych, jak m.in. brak spodziewanej miesiączki.

• opóźniona miesiączka – najbardziej oczywistym sygnałem ciąży jest brak okresu w oczekiwanym terminie, jednak należy zaznaczyć, że cykl może zostać zaburzony z wielu różnych powodów (m.in. w wyniku stresu),

• zmęczenie – pierwsze tygodnie ciąży mijają pod znakiem wielu intensywnych zmian hormonalnych, które z kolei przekładają się na… potężne wyczerpanie odczuwane przez przyszłą mamę,
• ból piersi – piersi stają się obrzmiałe, wrażliwe, pełne i ciepłe, często bardzo bolą przy dotyku,
• poranne nudności – mdłości i wymioty w rzeczywistości mogą występować o każdej porze dnia, a ich przyczyną prawdopodobnie jest wysoki poziom gonadotropiny kosmówkowej,
• częste oddawanie moczu – za wyjątkowo częste wizyty w toalecie odpowiadają przede wszystkim hormony ciążowe, ale też wzmożona praca nerek.

Więc, powiecie, to wszystko przez te hormony! Stajemy jednak w obronie naszych układów dokrewnych, które w pierwszych tygodniach ciąży pracują na najwyższych obrotach. Jeśli chcecie dowiedzieć się o nich trochę więcej (i nie tylko o nich, ale też o przygotowaniu się do porodu naturalnego i cięcia cesarskiego), sięgnijcie po pakiet: Cesarskie cięcie + Poród naturalny.

[product id="15024, 20318, 20323"]

Ciąża – początki wielkich zmian, na które warto mieć sprawdzone strategie

Większość ciążowych dolegliwości możemy złagodzić, stosując domowe, naturalne i w pełni bezpieczne metody. Zanim jednak opowiemy wam nieco więcej o ciążowych strategiach, podkreślmy to, co najważniejsze – choć zmęczenie, obrzmiałość piersi i poranne nudności mogą być dość problematyczne, są jednak zupełnie fizjologiczne. Zamiast więc tracić całą energię na poszukiwanie sposobów, które sprawią, że wszystkie dolegliwości magicznie znikną, dajmy sobie przestrzeń. Nie przeglądajmy godzinami forów internetowych – ten czas przeznaczmy na relaksację, która pozwoli nam uspokoić oddech i galopujące myśli. Często już takie odprężenie sprawia, że wszystkie uciążliwe objawy stają się… mniej uciążliwe. 

[product id="24337"]

Jak dbać o siebie w pierwszych tygodniach ciąży?

Jeśli jednak czujemy, że potrzebujemy dodatkowego wsparcia, sięgnijmy po sprawdzone, bezpieczne strategie. Ukojenie bolącym piersiom przyniosą chłodne okłady, poranne nudności z kolei mogą stać się bardziej znośne, gdy jeszcze przed wyjściem z łóżka zjemy niewielką przekąskę. Słynne częste oddawanie moczu może być mniej częste, gdy przy każdej wizycie w toalecie będziemy pochylać się do przodu (wówczas całkowicie opróżnimy pęcherz). A zmęczenie? Cóż, w tym przypadku organizm najlepiej sam daje nam znać, czego potrzebuje. Dłuższy sen nocny i drzemki w ciągu dnia dla wielu z nas są marzeniem nie do osiągnięcia (zwłaszcza jeśli już mamy małe dzieci), ale postarajmy się, w miarę możliwości, wygospodarować czas na odpoczynek. Nasze ciało wykonuje trudną pracę – nic dziwnego, że domaga się teraz więcej snu.

[product id="18226, 24338, 21799"]

Co jest ważne na początku ciąży? Dieta, która wspiera rozwój dziecka w pierwszych tygodniach ciąży

Skoro już mówimy o wspieraniu organizmu przyszłej mamy, nie możemy zapomnieć o diecie. Wiemy, że diety często kojarzą się źle – zwłaszcza najbardziej naładowana stereotypami dieta matki karmiącej – ale prawdą jest, że większość kobiet na początku ciąży z dużą większą uwagą patrzy na to, co ląduje na talerzu. Czy to dobrze? No pewnie! Tak o tych zmianach w „Księdze ciąży” piszą Searsowie:

Jednym z pozytywnych efektów ubocznych ciąży jest to, że wiele kobiet, które wcześniej stale odkładały przejście na zdrowszy tryb życia „na później”, wreszcie dostają motywację, której im brakowało – małego człowieczka, za którego zdrowie są odpowiedzialne. Dieta, która jest zdrowa dla kobiet w ciąży, tak naprawdę nie różni się zbytnio od tego, jak kobieta w ogóle powinna się odżywiać, dodaliśmy tylko kilka specjalnych sugestii [2].

O jakich sugestiach mowa? O dwunastu superproduktach, których nie może zabraknąć w diecie przyszłej mamy. Należą do nich: ryby i owoce morza, orzechy, zielone warzywa, awokado, jajka, jogurt, borówki, fasola i soczewica, siemię lniane (mielone), oliwa, tofu oraz płatki owsiane. Searsowie, twórcy terminu „rodzicielstwo bliskości”, przekonują, że spożywanie tych produktów jest doskonałym sposobem na dostarczanie sobie i dziecku cennych składników odżywczych – a my najchętniej od razu zaserwowalibyśmy sobie całą tę smaczną listę! 

Płaski brzuch w pierwszych tygodniach ciąży i… ogromne zmiany. O czym warto pamiętać?

Kiedy kończy się pierwszy trymestr ciąży?

Pierwszy trymestr zaczyna się wraz z pierwszym tygodniem ciąży, a trwa w przybliżeniu do trzynastego tygodnia. Jest jednocześnie dla wielu mam jednym z najbardziej wymagających etapów ciąży, w którym ciało dostosowuje się do szeregu zmian i wzmożonej pracy większości układów.

Jak przetrwać pierwszy trymestr ciąży?

W pierwszych tygodniach ciąży organizm sam (często bardzo dosadnie) daje nam znać, czego potrzebuje. Być może źle znosi poranne zrywanie się z łóżka albo zbyt późne kładzenie się spać. Być może wyjątkowo drażni nas intensywny zapach lakieru do włosów czy dymu tytoniowego. Zastanówmy się, z jakich uciążliwych obowiązków czy szkodliwych substancji możemy zrezygnować, by jeszcze lepiej zadbać o siebie i rozwijające się w nas dziecko. Często okazuje się, że nie musimy nastawiać się na walkę i przetrwanie trudnych tygodni – dużo lepiej jest, jeśli staramy wprowadzać niewielkie zmiany, które będą nam służyć.

[1] Sears W. i in., Księga ciąży, Mamania, Warszawa 2019, s. 119.

[2] Tamże, s. 39.

[product id="20904"]

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

Poznaj naszą Serię Rodzicielską – tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice.