Rozwój seksualny dzieci

JAK DBAĆ O HIGIENĘ INTYMNĄ DZIECKA

Narządy intymne dziecka należy myć co najmniej raz dziennie z użyciem ciepłej bieżącej wody – do mycia penisa oraz sromu nie potrzeba niczego innego. Pachwiny, odbyt i pośladki można myć, używając delikatnego mydła. 

Po każdym myciu warto pamiętać, aby dokładnie wytrzeć okolice intymne dziecka, gdyż nakładanie pieluchy bądź bielizny na wilgotną skórę sprzyja rozwojowi infekcji. Podobnie zbyt długie przebywanie dziecka w tej samej pieluszce powoduje, że łatwiej o stany zapalne narządów intymnych.

Jeśli maluch korzysta z pieluch jednorazowych, warto dać delikatnej skórze oddychać i zapewnić możliwość leżenia również bez pieluchy. Takie działanie chroni przed powstawaniem odparzeń, a jednocześnie daje dziecku możliwość poznania własnego ciała. 

Lepiej unikać używania chusteczek nawilżanych – najczęściej są one nasączone różnymi środkami chemicznymi, które mogą powodować reakcje alergiczne, wysypki, swędzenie, o których maluch nie jest w stanie zakomunikować. Tego typu gadżety przydają się na specjalne okazje, np. wyjścia z domu, ale lepiej nie traktować ich jako części codziennej higieny intymnej.

Konsultacja z lekarzem jest konieczna, jeśli u dziecka pojawią się następujące objawy:

• nieprzyjemny zapach narządów intymnych,
• zaczerwienienie i/lub opuchlizna w obrębie narządów intymnych,
• wysypka na pupie lub narządach intymnych,
• wydzielina z pochwy lub penisa,
• krwawienie z narządów intymnych, ślady krwi w moczu lub kale,
• rany, zadrapania, rozdarcia w okolicach odbytu lub narządów intymnych,
• płacz w czasie oddawania moczu.

Higiena intymna dziewczynek

Dziewczynkom nie należy na siłę rozchylać zewnętrznych warg sromowych! Bywa, że wargi (zwłaszcza u noworodków) są sklejone. Wraz z wiekiem będą się rozklejać samodzielnie. Jeśli sklejenie warg niepokoi rodzica, warto, by porozmawiał z lekarzem lub umówił córkę na wizytę u ginekologa dziecięcego. 

Mycie wnętrza pochwy jest zbędne. Wagina jest organem, który czyści się samoistnie. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy wejście do pochwy jest zabrudzone odchodami – wtedy warto delikatnie umyć ciepłą wodą wejście pochwy. Kierunek mycia narządów intymnych to zawsze z góry na dół – od wzgórka łonowego przez wargi sromowe, okolice łechtaczki i cewki moczowej, wejście do pochwy, perineum i na samym końcu odbyt. Należy zwrócić szczególną uwagę na to, aby bakterii z okolic odbytu nie przenieść w stronę pochwy, ponieważ mogą powodować choroby bądź infekcje, jeśli się do niej dostaną. 

Higiena intymna chłopców

Chłopcom w czasie higieny intymnej nie należy ściągać na siłę skórki z penisa! Stara szkoła mówiła o tym, że napletek warto odsuwać, aby ukazała się żołądź. Była to zalecana profilaktyka stulejki oraz metoda higieny u dzieci. Jednak dzisiaj wiemy, że odciąganie na siłę skórki może powodować wiele komplikacji, m.in. być przyczyną urazów prowadzących do stanów zapalnych, a nawet zrostów. Dlatego zaleca się, aby skórkę odsuwać delikatnie, tylko tyle, ile jest to możliwe. Wraz z wiekiem dziecka jej ruchomość będzie coraz większa.

W czasie kąpieli kolejno wskazane jest wymyć wzgórek łonowy, trzon prącia, odciągnąć skórkę (na miarę jej ruchomości) i ciepłą wodą delikatnie wymyć żołądź członka. Jeśli skórka ma dużą ruchomość i pozwala odciągnąć się aż do wysokości rowka zażołędnego, warto delikatnie namoczonym palcem usunąć zalegającą tam białawą substancję nazywaną mastką. Jej obecność jest naturalna. Jeśli substancja jest biała, praktycznie bezwonna i pozwala się wymyć, nie powinna być powodem do obaw. U małych dzieci ruchomość skórki rzadko kiedy pozwala na tak dalekie jej odprowadzenie; w takich sytuacjach wodą myje się widoczną część żołędzi, nie próbując dalej odciągać skórki. Po wymyciu pachwin i perineum ciepłą wodą z mydłem należy wymyć odbyt dziecka. Ważne jest, aby higiena intymna przebiegała dokładnie w tej kolejności. W przypadku odwrotnym istnieje bowiem ryzyko przeniesienia bakterii żyjących w okolicach odbytu na żołądź prącia, co może prowadzić do powstania infekcji.

Erekcje u małego chłopca

Erekcje są naturalną funkcją męskiego organizmu, obserwowaną jeszcze na etapie życia płodowego. Dzieciom erekcje zdarzają się w nocy, po przebudzeniu, w czasie zmiany pieluchy i w czasie higieny intymnej. Erekcja nie wymaga ze strony rodzica żadnego specjalnego zachowania bądź reagowania. Wyjątek to sytuacja, w której trwa ona długo (ponad 2 godziny) i/lub powoduje ból – wtedy niezbędna jest pilna konsultacja lekarska. 

Dolegliwości związane z jądrami

Część chłopców doświadcza różnego rodzaju dolegliwości związanych z jądrami.

Najczęstsze to:

• tak zwane wędrujące jądro – objawia się tym, że jedno jądro bądź oba charakteryzują się dużą ruchomością, w związku z czym niekiedy przemieszczają się w okolice dołka pachwinowego. O takiej sytuacji warto poinformować lekarza pediatrę, który może uznać za zasadne dalsze konsultacje, np. z urologiem dziecięcym.

• wnętrostwo (niezstąpienie jądra) – po urodzeniu u większości chłopców jądra znajdują się w worku mosznowym, jednak u niektórych proces zstępowania jąder do moszny może zająć kilka miesięcy. Jeśli w 3 miesiącu życia dziecka jego jądra nadal nie znajdują się w mosznie, warto skonsultować się z lekarzem, aby rozpocząć leczenie.

• wodniak jądra – jest częstą przypadłością małych chłopców, choć nie dotyczy samego jądra. To gromadzenie się płynu w worku mosznowym, co powoduje, że skóra moszny z jednej strony staje się wypukła, bardziej napięta, a sama moszna wygląda na jednostronnie powiększoną. Wodniaki bywają wrodzone (wtedy zwykle ustępują samoistnie) lub nabyte, np. pourazowe. Zazwyczaj nie wiążą się z dolegliwościami bólowymi ani nie utrudniają oddawania moczu. Choć mogą nie przeszkadzać w codziennym życiu, zmiany tego typu zawsze warto omówić z lekarzem.

Stulejka (fizjologiczna i nabyta)

Stulejka, czyli stan, w którym nie da się odciągnąć napletka, jest w pierwszych latach życia fizjologią. Nie ma jasno ustalonej granicy wieku, do której stulejka powinna samoczynnie ustąpić – niektórzy lekarze twierdzą, że są to okolice 4 roku życia, inni zaś sugerują czekanie nawet do 6–7 lat z decyzją o ewentualnym zabiegu lub podjęciu innej formy leczenia. Stulejka zwykle ustępuje samoistnie, skórka wokół żołędzi robi się stopniowo coraz bardziej podatna na odciąganie i w efekcie pozwala na całkowite odsłonięcie żołędzi członka. Zwykle następuje to w czasie samodzielnej manipulacji przez dziecko (zabawy, kąpieli, masturbacji).

Warto niezwłocznie skontaktować się z lekarzem, jeśli dziecko skarży się na ból prącia, oddawanie moczu sprawia mu trudności, narządy intymne mają nieprzyjemny zapach lub pojawia się z nich jakaś wydzielina. Tego typu objawy mogą sugerować wystąpienie infekcji, ta zaś zawsze rodzi ryzyko pojawienia się tzw. stulejki nabytej. 

Stulejka nabyta jest zwykle konsekwencją chorób, doznanych urazów narządów intymnych lub zaniedbań w zakresie higieny osobistej. Dlatego nawet jeśli stulejka fizjologiczna ustąpiła u dziecka wraz z rozwojem, dobrze jest co jakiś czas przypominać młodemu chłopcu o tym, jak wygląda prawidłowa higiena narządów intymnych, a na informacje dotyczące bolesności w ich obszarze reagować bez zwłoki.

NAZWY NARZĄDÓW PŁCIOWYCH

Sytuacje związane z kąpielą lub higieną intymną dziecka stwarzają okazję do zapoznania malucha z nazwami jego części ciała. W wielu domach jako jedyne nazwy narządów intymnych funkcjonują określenia „siusiak” bądź „cipcia”, które nie są poprawne. Samo ich używanie nie jest złe, jednak dziecko powinno znać prawidłowe nazwy tych części ciała. Ważne jest więc zachowanie odpowiednich proporcji – przynajmniej w połowie przypadków, w których rozmawiamy o intymnych częściach ciała, warto używać ich prawidłowych nazw.

Zwykle dyskusja o tym, jak nazywać intymne części ciała dzieci, budzi wiele kontrowersji. Jedni rodzice mówią, że skomplikowane nazwy tych okolic nie nadają się do opowiadania dzieciom, inni, że są to tak medyczne i suche słowa, że trudno nimi operować w codziennym życiu.

Zawsze sugeruję rodzicom, aby korzystali z poprawnych, prawdziwych nazw części ciała.

Jest to istotne z wielu powodów:

• Po pierwsze, narządy intymne są jedynym obszarem ciała, w przypadku którego rodzice mają tendencję do zmiany nazwy. W ten sposób od samego początku nakładają na intymność i seksualność pewne tabu.

• Po drugie, kiedy dzieci znają nazwy swoich części ciała, zyskują narzędzie do rozmowy o tym obszarze. Mogą zadawać szczegółowe pytania, opowiadać o swoich doświadczeniach bądź wyrażać obawy lub niepokoje związane z intymnym obszarem ciała.

• Po trzecie – bardzo istotne – w przypadku ewentualnego gwałtu bądź molestowania seksualnego sądy i prokuratorzy zwykle bardziej ufają dziecku, kiedy potrafi ono opowiedzieć, co dokładnie się wydarzyło. Oznacza to, że dziecko, które zna poprawne nazwy swoich części ciała, będzie miało większe szanse na obronę (np. będzie potrafiło opowiedzieć rodzicom/ nauczycielom/pielęgniarce o tym, co zaszło) w sytuacji przemocy.

Zasada dotycząca uczenia dzieci nazw ich części ciała to od ogółu do szczegółu. Maluszkowi wystarczy określenie penis bądź srom/ wulwa. Ostatnio często spotyka się też nazwę wagina, którą określa się już nie samą pochwę, ale wszystkie intymne części ciała kobiety. Wraz z rozwojem dziecko będzie potrzebowało większej liczby szczegółów i kolejnych nazw. 

Warto, aby dziecko od początku słyszało prawidłowe nazwy swoich części ciała. Dzięki temu poznaje je i uczy się o swoim ciele rozmawiać.

Wasze opinie o naszej książce:

Więcej przeczytasz w naszej książce „Rozwój seksualny dzieci”

 [product id="27931, 20904, 15021"]

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

Poznaj naszą Serię Rodzicielską – tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice.