Ciąża pozamaciczna – objawy i przebieg ciąży ektopowej

Proces zagnieżdżenia zarodka, a więc jego implantacji w błonie śluzowej jamy macicy, rozpoczyna się średnio siedem dni po zapłodnieniu. Zdarza się jednak, że zarodek implantuje się w innym miejscu. Jakie są przyczyny ciąży pozamacicznej? Jak się ona objawia? Czy ciążę ektopową można utrzymać? Odpowiadamy.

Ciąża ektopowa, zwana również ciążą pozamaciczną, to implantacja zarodka w innym miejscu niż jama macicy (najczęściej w jajowodzie, choć zdarzają się też przypadki zagnieżdżenia w innej lokalizacji, m.in. w szyjce macicy czy jajniku). Powikłanie to zdarza się bardzo rzadko – dotyczy zaledwie 2 proc. wszystkich ciąż – jednak nieleczone może stanowić bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia, a nawet życia kobiety.

Książki dla rodziców Książki świąteczne dla dzieci Nowości

Przyczyny ciąży pozamacicznej

W prawidłowej ciąży do spotkania i połączenia (a więc zapłodnienia) komórki jajowej i plemnika dochodzi w jajowodzie. Zapłodniona komórka następnie wędruje do jamy macicy, gdzie dochodzi do jej zagnieżdżenia i dalszego rozwoju płodu. To właśnie jama macicy jest jedynym miejscem, w którym płód może rozwijać się prawidłowo. Niestety czasami zdarza się, że do zagnieżdżenia dochodzi poza nią – wówczas mówimy o ciąży pozamacicznej. 

Przyczyną najczęściej jest czynnik utrudniający lub spowalniający przesuwanie się zarodka w kierunku macicy, jak np. bliznowacenie lub niedrożność jajowodów. Ryzyko wystąpienia ciąży pozamacicznej zwiększają zatem m.in. przebyte operacje na jajowodach, uszkodzenie jajowodów w wyniku stanu zapalnego miednicy mniejszej oraz ciąża jajowodowa w wywiadzie.

Objawy ciąży pozamacicznej

Objawy ciąży pozamacicznej początkowo mogą być niezauważalne. Kolejne, już znacznie bardziej wyraźne dolegliwości, to plamienie, a nawet, jak w przypadku innych poronień, krwawienie. Krwawieniu może towarzyszyć silny ból brzucha, skurcze, a także wrażliwość na dotyk (zwykle w dolnej części brzucha). Kobiety często opisują wspomniany ból jako tępy na początku, stopniowo przekształcający się w ostry skurcz. Może on nasilać się w trakcie wypróżniania, a także podczas kaszlu czy ruchu.

Zagnieżdżenie zarodka poza jamą macicy może doprowadzić do pęknięcia jajowodu, a następnie krwotoku wewnętrznego. Pęknięcie jajowodu najczęściej objawia się ostrym bólem brzucha, parciem na odbyt, silnym krwawieniem z pochwy, bólem ramienia (związanym z gromadzeniem się krwi pod przeponą), a także zawrotami głowy, omdleniem, a nawet wstrząsem. To stan wymagający pilnej interwencji lekarskiej!

Jak rozpoznać ciążę pozamaciczną?

Rozpoznanie ciąży pozamacicznej jest możliwe już w 5 tygodniu jej trwania za pomocą badania ultrasonograficznego. Ciążę ektopową można potwierdzić także w badaniu laparoskopowym, jeśli wyniki badań laboratoryjnych (stężenie gonadotropiny kosmówkowej) wskazują na ciążę, jednak zapłodniona komórka jajowa nie jest widoczna w jamie macicy.

Należy przy tym zaznaczyć, jak ważna jest wczesna diagnoza i odpowiednie leczenie. Ciąża pozamaciczna może stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia kobiety, dlatego tak bardzo liczy się czas.

Ciąża pozamaciczna – co dalej?

Tak jak wspomnieliśmy wcześniej, nie ma możliwości utrzymania ciąży pozamacicznej. Zarodek nie może rozwijać się poza jamą macicy, a to oznacza, że należy usunąć nieprawidłowo zagnieżdżoną ciążę. Leczenie ciąży pozamacicznej – operacyjne (laparotomia lub laparoskopia) bądź farmakologiczne (metotreksat) – zapobiega pęknięciu jajowodu, a także zwiększa szansę na zachowanie płodności.

Po zakończeniu ciąży pozamacicznej, nawet na jej bardzo wczesnym etapie, rodzice mogą czuć smutek, żal, rozbicie emocjonalne. Warto pozwolić sobie na tę żałobę i przeżywać ją w zgodzie ze sobą – każdy przechodzi ją inaczej, jednak jest ona bardzo ważną częścią procesu leczenia.

Temat ciąży ektopowej często podejmują autorzy książek poświęconych przebiegowi ciąży. Więcej informacji znajdziecie m.in. w kompendium współtworzonym przez Williama i Marthę Searsów. Zarówno „Księga ciąży”, jak i inne wartościowe poradniki, są dostępne w naszej księgarni.

[product id="19789"]

Ciąża ektopowa – co warto wiedzieć?

‌Jakie są pierwsze objawy ciąży pozamacicznej?

Ciąża pozamaciczna może na samym początku przebiegać bezobjawowo, a ewentualne dolegliwości (w tym m.in. zatrzymanie miesiączki) mogą na tym etapie wskazywać na prawidłową ciążę. Z czasem może pojawić się jednak krwawienie, skurcze, ostre bóle brzucha i wrażliwość na dotyk w dolnej części brzucha. Ciążę ektopową można wykryć za pomocą badania USG już w 5 tygodniu jej trwania.

Czy test ciążowy wykaże ciążę pozamaciczną?

Test ciążowy wykrywa w moczu obecność gonadotropiny kosmówkowej, a więc hormonu pojawiającego się w organizmie kobiety po implantacji zapłodnionej komórki jajowej. Nie ma tu jednak znaczenia miejsce zagnieżdżenia, dlatego pozytywny wynik testu ciążowego możemy uzyskać także w przypadku ciąży pozamacicznej.

Zobacz też: Pakiet poradników Serii Rodzicielskiej Natuli

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

Poznaj naszą Serię Rodzicielską – tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice:

Wydajemy też barrrdzo niegrzeczne książki dla dzieci:

Oraz książki dla najmłodszych: