Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia odsetek cięć cesarskich nie powinien przekraczać 15 proc. I choć są kraje, którym udaje się utrzymać taką statystykę, my się do nich nie zaliczamy. W Polsce prawie co drugi poród zostaje zakończony przez cesarskie cięcie. Jak wygląda ta operacja i, przede wszystkim, dlaczego liczba wykonywanych w polskich szpitalach cięć cały czas rośnie?
Cztery tysiące lat temu. Właśnie wtedy pojawiły się pierwsze wzmianki o porodzie drogą brzuszną. Wówczas była to operacja ratująca życie dziecka, które wydobywano z ciała zmarłej lub umierającej matki. Cięcia cesarskie na żywych kobietach przez wieleset lat pozostawały medyczną mrzonką, co powoli zaczęło zmieniać się dopiero w XVI wieku. Operacje te jednak wciąż wiązały się z ogromnym ryzykiem, a statystyki przeżywalności matek zaczęły poprawiać się dopiero w drugiej połowie XIX wieku. Z czasem wprowadzono poziome cięcie (na linii bikini), rozpowszechnione zostały antybiotyki, a w końcu także znieczulenie dolędźwiowe.
Zwiększenie bezpieczeństwa w trakcie cięcia cesarskiego, a także po nim, to niesamowite osiągnięcie medycyny, ale i ono ma swoje ciemne strony. Z roku na rok coraz chętniej traktuje się cesarskie cięcie jak alternatywę dla porodu naturalnego. Jeśli zastanawiacie się, z czego to wynika, a przy tym chcecie dowiedzieć się, ile trwa cesarskie cięcie, jak wygląda, a także jakie są wskazania do cesarskiego cięcia, czytajcie dalej.
Ciąża, poród, karmienie piersią Wychowanie dzieci Książki dla dzieci 0-2 lata
Cesarka czy poród naturalny?
Poród siłami natury czy cesarskie cięcie? Oto pytanie, które zadaje sobie wiele przyszłych mam. Decyzja, która ostatecznie zostanie podjęta, nie jest jednak mniej ważna od samych przedporodowych wątpliwości – a przede wszystkim tego, co znajduje się u ich źródła. Nie mamy teraz na myśli wskazań do cesarskiego cięcia – o nich powiemy później. Chodzi o powody, dla których niektóre ciężarne kobiety traktują cięcie cesarskie jak łatwiejszą i bezpieczniejszą drogę, a myśl o porodzie naturalnym odsuwają jak najdalej od siebie. Tych powodów jest mnóstwo – od wcześniejszych trudnych doświadczeń porodowych, przez lęk przed bólem porodowym i wystąpieniem powikłań, aż po przekonania dotyczące samego porodu.
Ostatnie z nich kształtują się w nas całe życie i są szczególnie trudne, gdy nasze mamy, babcie czy siostry opowiadały nam, jak bardzo bolesne i traumatyczne były ich porody. I choć w Polsce nie jest możliwe wykonania cięcia cesarskiego na życzenie, a więc bez wskazań medycznych, wszystkie wspomniane powody często prowadzą do tego, że przyszłe mamy nalegają na specjalistów, by wystawili im skierowanie na cięcie.
[product id="15024, 20318"]
Dlaczego w Polsce blisko połowa ciąż kończy się cesarskim cięciem?
Kwestie, o których wspomnieliśmy wcześniej, nie są jedynymi przyczynami wzrastającego odsetka cesarskich cięć. Na tę statystykę wpływają też inne czynniki, dzięki którym porody mają stać szybsze. Należy jednak pamiętać, że za definicją dobrego porodu wcale nie leży jego szybkość i wydajność. Jak zauważają Magdalena Hul i Katarzyna Osadnik, autorki książki „Cesarskie cięcie i poród po cięciu cesarskim”, jedną z najważniejszych przyczyn wysokiego odsetka cięć cesarskich, jest właśnie presja czasu.
Sztywne procedury i rekomendacje, które zamykają kolejne etapy porodu w ścisłych ramach czasowych, to jednak nie wszystko
Bardzo często mówi się również o kaskadzie interwencji, a więc m.in. podaniu syntetycznej oksytocyny, monitorowaniu czynności serca płodu z jednoczesnym zapisem czynności skurczowej macicy (często w niekomfortowej dla rodzącej pozycji) i zakazie jedzenia. Wzmocniona kroplówką siła skurczy, wymuszona pozycja i głód sprawiają, że naturalne zasoby rodzącej się wyczerpują, a ból potęguje.
Często to właśnie na tym etapie padają słowa „brak postępu porodu”, a razem z nimi decyzja o cesarskim cięciu. Czasami zdarza się jednak, że tych interwencji jest znacznie więcej, podawane są kolejne dawki oksytocyny, zostaje przebity pęcherz płodowy, w końcu pojawiają się zaburzenia tętna dziecka, a razem z nimi nagła decyzja: cesarskie cięcie.
[product id="15022, 16842"]
Wskazania do cesarskiego cięcia
Należy przy tym pamiętać, że nie tylko na takim etapie pada decyzja o zakończeniu porodu drogą brzuszną. Może ona zostać podjęta wiele tygodni wcześniej.
Wskazania do cięcia cesarskiego dzieli się ze względu na stopień pilności – do pierwszej grupy zaliczają się cięcia planowe (elektywne), a więc takie, o których decyzja zapadła jeszcze przed porodem (m.in. ze względu na nieprawidłowe ułożenie dziecka), do drugiej z kolei cięcia nieplanowe (ratunkowe), wynikające ze wskazań nieprzewidzianych, pojawiających się nagle. Ostatnie z nich dzieli się ponadto na wskazania pilne, naglące i nagłe.
Każdą z grup szczegółowo omówiły autorki książki „Cesarskie cięcie i poród po cięciu cesarskim”, którą znajdziecie w naszej księgarni. Czeka na was m.in. pakiet: Poród naturalny + Cesarskie cięcie + Karmienie piersią.
[product id="20332"]
Jak wygląda cesarskie cięcie?
O ile w przypadku cięcia planowego przygotowanie do operacji może odbywać się bez pośpiechu, o tyle u kobiet, u których wykonane ma być cięcie ratunkowe, czynności te ograniczone są do minimum (np. miejsce długiej rozmowy z lekarzem anestezjologiem zajmuje skrócony wywiad i szybkie podpisanie zgody na znieczulenie).
Sam przebieg operacji nie różni się jednak zasadniczo w obu przypadkach i obejmuje m.in.:
- przygotowanie do znieczulenia – przyjęcie prawidłowej pozycji,
- znieczulenie – najczęściej znieczulenie podpajęczynówkowe, a w wyjątkowych sytuacjach znieczulenie ogólne,
- przygotowanie do rozpoczęcia operacji – przemycie podbrzusza ciężarnej, nałożenie jałowego obłożenia pola operacyjnego, założenie serwety,
- potwierdzenie gotowości,
- nacięcie powłok brzusznych – aby dostać się do macicy, niezbędne jest naruszenie pięciu warstw tkanek,
- nacięcie macicy,
- narodziny dziecka,
- pierwszy krzyk, zaciśnięcie i przecięcie pępowiny,
- wstępna ocena neonatologiczna – ocena w skali Apgar, suszenie, ważenie, mierzenie, wstępne badanie, ubranie dziecka,
- przywitanie z mamą, przeniesienie dziecka na oddział noworodkowy,
- kontakt skóry do skóry, karmienie piersią,
- zakończenie operacji – wydobycie łożyska, tamowanie krwawienia, zszywanie kolejnych warstw tkanek, założenie opatrunku.
Ile trwa cesarka?
Czas trwania cesarskiego cięcia wynosi średnio 45 minut. W pierwszych godzinach po cięciu mogą pojawić się niespodziewane odczucia płynące z ciała (m.in. dreszcze i osłabienie), ale też ból pooperacyjny, który można skutecznie uśmierzać. Warto również kontynuować, o ile to możliwe, kontakt skóra do skóry i karmienie piersią. Po średnio sześciu-dwunastu godzinach od operacji kobieta w asyście personelu może próbować wstać, a nawet wybrać się na krótki spacer po korytarzu. Etap ten nazywany jest pionizacją/uruchomieniem.
Poród przez cesarskie cięcie. Kilka informacji przed porodem
Jak długo leży się w szpitalu po cesarskim cięciu?
O ile w okresie poporodowym nie wystąpiły żadne powikłania (ani u matki, ani u dziecka), kobiety po cięciu cesarskim w polskich szpitalach spędzają trzy doby. Jest to czas poświęcony obserwacji pod kątem ewentualnych powikłań pooperacyjnych, ale też okres adaptacyjny dla noworodka (u dziecka monitoruje się również m.in. poziom bilirubiny, a w przypadku odnotowania jej wysokiego stężenia stosuje się środki lecznicze wspierające organizm dziecka).
Czy poród przez cesarskie cięcie boli?
W trakcie cięcia cesarskiego stosuje się najczęściej znieczulenie podpajęczynówkowe, które sprawia, że rodząca nie odczuwa bólu związanego z nacinaniem czy rozszerzaniem kolejnych powłok brzusznych. Odczuwalne są natomiast ruchy wykonywane przez lekarzy – zwłaszcza w momencie wyjmowania dziecka. Ból pojawia się dopiero ok. drugiej godziny po cięciu, gdy przestaje działać znieczulenie – warto powiedzieć o tych odczuciach personelowi. Uśmierzanie bólu pooperacyjnego jest bardzo ważne, a stosowane wówczas leki (przez krótki czas, w małych dawkach) uznane są za bezpieczne dla dziecka karmionego piersią.
Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:
[product id="23455, 25343, 25388, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]