Robinson Crusoe

Robinson Crusoe jest jednym z tych tekstów literackich, które zna każdy. Znajomość powieści Daniela Defoe często ogranicza się jednak – podobnie jak w przypadku Hamleta czy Don Kiszota – do kojarzenia wybranych obrazów, motywów i treści, będących częścią zbiorowej wyobraźni. Od imienia głównego bohatera pochodzi też określenie „robinsonada”, czyli opowieść o pełnej przygód podróży, podczas której bohater trafia, zwykle samotnie, w bezludne miejsce, gdzie kierując się rozumem i doświadczeniem, stara się przetrwać.

Na pierwsze kompletne wydanie Robinsona Crusoe w języku polskim przyszło czytelnikom czekać ponad 300 lat. Fakt, że powieść Defoe składa się z trzech tomów, nie jest i nigdy nie był powszechnie znany. W masie przeróbek i adaptacji opowieści o słynnym rozbitku znalazło się miejsce na rzetelne wydania pierwszych dwóch części, lecz braku trzeciej – jak się zdaje – nigdy nie zauważano. W serii Biblioteka Narodowa ukaże się jedno z nielicznych na świecie opracowań kompletnych, uwzględniające zarówno spójność trzech składowych trylogii, jak i ujawniające się pomiędzy nimi napięcia. Sytuuje historię Robinsona w kontekście formalnej specyfiki brytyjskiej powieści XVIII wieku, a także religijnych, politycznych i społeczno-kulturowych uwarunkowań epoki, znacząco poszerzając popularne wyobrażenia o słynnym rozbitku.

Dwa pierwsze tomy publikowane są w przekładach już istniejących – Józefa Birkenmajera oraz nieznanego tłumacza, natomiast tom trzeci został przełożony przez Michała Lachmana.

O autorze:

Daniel Defoe

Angielski prozaik i dziennikarz, autor licznych traktatów, pamfletów, esejów. Jeden z najważniejszych prekursorów powieści realistycznej w literaturze światowej. Urodził się w 1660 roku i właściwie nazywał się Foe, przedrostek „de” dołączył do nazwiska, aby wskazywało na jego rzekomo szlacheckie pochodzenie. Przez wiele lat zajmował się kupiectwem i podróżował. Nie bał się ryzyka w podejmowaniu decyzji handlowych ani w głoszeniu swych poglądów politycznych. W latach 1704–1713 założył i redagował londyńskie pismo „The Review”. Najbardziej znana powieść Defoe, Przypadki Robinsona Crusoe, ukazała się w 1719 roku. Niedługo później wyszły kolejne niezwykle popularne powieści: Dola i niedola sławnej Moll Flanders oraz Dziennik roku zarazy (obie w 1722), a także Roxana, czyli Szczęśliwa kochanka (1724). Zmarł w 1731 roku w Londynie.