Maria Montessori – książki prekursorki współczesnej pedagogiki

0
Maria Montessori – książki prekursorki współczesnej pedagogiki

Chciała studiować inżynierię, ale zmieniła zdanie i wybrała się na medycynę. Całe szczęście, bo gdyby jej losy akademickie potoczyły się inaczej, być może zostawiłaby po sobie kilka solidnych obiektów budowlanych, ale o rewolucyjnej pedagogice, która zrównuje z ziemią system kar i nagród, nie usłyszałby nikt. Maria Montessori stworzyła system edukacji, który rzucił zupełnie nowe światło na rozwój dziecka. Dziecka, które nie potrzebuje unieruchomienia w szkolnej ławce, a swobodnej, angażującej wszystkie zmysły zabawy. Dziecka, które nie musi nosić ze sobą podręcznika, by nauczyć się algebry – pozna ją przecież doskonale, gdy dostanie od nas koraliki i wrzeciona. Tylko czy to jest możliwe? Możliwe. Maria Montessori wiedziała to doskonale.

Wydawnictwo Natuli Wychowanie dzieci Montessori

Kim była Maria Montessori?

Maria Tekla Artemisia Montessori urodziła się 31 sierpnia 1870 roku w niewielkim włoskim miasteczku – Chiaravalle. Jej ojciec był byłym oficerem i urzędnikiem, pracował w fabryce tytoniu należącej do Skarbu Państwa. Jej matka, Renilde Stoppani, mogła z kolei poszczycić się dobrym wykształceniem, co nie było wówczas powszechne wśród kobiet. Gdy Maria miała trzy lata, przenieśli się razem do Florencji, a dwa lata później – do Rzymu. Tam również uczęszczała do państwowej szkoły podstawowej, jednak nie miała na swoim koncie żadnych szczególnych osiągnięć. Była jedynie wyróżniona za dobre zachowanie, świetnie czuła się też w robótkach ręcznych. Naukę kontynuowała w szkole technicznej Regia Scuola Tecnica Michelangelo Buonarroti. Wtedy wiele się zmieniło. Maria Montessori uczyła się wielu różnych przedmiotów szkolnych – od języka włoskiego, przez geografię i historię, kończąc na algebrze, arytmetyce i rachunkowości. 

[product id="21541, 24485, 16476"]

 

Maria Montessori – jedna z pierwszych włoskich lekarek

W 1886 roku, uzyskując świetne wyniki egzaminów, ukończyła szkołę. Kształciła się jednak dalej – tym razem wybór padł na Instytut Techniczny Regio Istituto Tecnico Leonardo da Vinci. Bardzo dobrze czuła się w naukach ścisłych, ale nie od razu wiedziała, że pójdzie na medycynę. Dopiero po ukończeniu studiów matematycznych i przyrodniczych na uniwersytecie La Sapienza rozpoczęła studia medyczne. W 1896 roku była już absolwentką psychiatrii, stając się tym samym jedną z pierwszych lekarek we Włoszech. Zaraz po studiach Maria Montessori podjęła pracę w klinice psychiatrycznej, gdzie obserwowała dzieci upośledzone. Choć dokształcanie się, prowadzenie badań i opracowywanie własnych materiałów edukacyjnych były długotrwałym procesem, w pamięci lekarki szczególnie zachowało się jedno wspomnienie z samych początków praktyki. Zamknięte w szpitalu psychiatrycznym dzieci tuż po jedzeniu rzucały się na podłogę w poszukiwaniu okruszków. To, co pozostały personel interpretował jako żarłoczność, zastanowiło jednak włoską lekarkę.

[product id="24486, 21548"]

 

Praca w szpitalu psychiatrycznym i narodziny syna

Według Marii Montessori, dziecko żyjące w izolacji, głodne, pozbawione zabawek – czegokolwiek, co mogłoby wziąć do ręki – skazane jest na katastrofalne zaburzenia rozwoju. Mali pacjenci nie szukali okruszków w celu zaspokojenia życiowych potrzeb sensu stricto. Te niewielkie kawałki chleba dawały im szansę na posługiwanie się dłonią, kciukiem. Wniosek ten sprawił, że w pracy z dziećmi chętnie wykorzystywała pomoce naukowe opracowane przez francuskiego lekarza, twórcę pedagogiki osób z niepełnosprawnością, Edouarda Seguina, a w końcu – również własnoręcznie wykonane materiały. Ten okres był jednak intensywny dla Marii Montessori z jeszcze jednego powodu – w 1898 roku urodził się jej syn, Mario. Z czasem lekarka zdecydowała się oddać go pod opiekę mamki – i choć był to jej świadomy wybór, bardzo często żałowała, że nie może towarzyszyć mu w pierwszych latach życia. Kilkanaście lat później zaczęli jednak odbudowywać relacje, Mario asystował nawet przy badaniach prowadzonych przez mamę.

 

Dziecko w środowisku stworzonym przez dorosłego – o początkach pomocy naukowych autorstwa Marii Montessori 

Maria Montessori początkowo wykorzystywała opracowane przez siebie materiały w pracy z dziećmi chorymi, ale jej zaskakujące efekty spowodowały, że postanowiła sięgnąć po nie również w edukacji dzieci zdrowych. To był doskonały ruch. Lekarka zauważyła, że jej podopieczni z ogromną łatwością przyswajali wiedzę, co później przekładało się na wysokie oceny uzyskiwane w czasie egzaminów. Ale efekty wieloletniego zajmowania się badaniem psychologii dziecięcej już od chwili narodzin dziecka nie skupiają się jedynie na pomocach edukacyjnych – te stanowią zaledwie wierzchołek góry lodowej, którą nazywamy metodą Montessori. Gdy przebrniemy przez globusy, foremki, karty, bryły geometryczne i dziesiątki innych materiałów, które są w tej pedagogice ważne (i bardzo mile widziane – zwłaszcza przez dzieci w wieku przedszkolnym), ale nieobowiązkowe, gdy zanurzymy się pod wodę, dostrzeżemy doskonałe formy opieki. Doskonałe, bo umożliwiające pełne zrozumienie dziecka.

[product id="22599, 21539"]

 

Edukacja Marii Montessori – jakie niesie korzyści dla dziecka?

Pedagogika, o której na stronach swoich książek mówi doktor Montessori, zakłada wszechstronny rozwój dziecka i osiągnięcie przez niego potencjału we wszystkich sferach życia. Podopieczni już od pierwszych lat życia zachęcani są do samodzielnego podejmowania decyzji. W placówkach nie ma zatem nauczyciela narzucającego konkretne rodzaje aktywności – jest za to nauczyciel, kreator środowiska, który dyskretnie towarzyszy dzieciom w zabawie. Najmłodsi sami decydują, czym się będą bawić, czego będą się uczyć – realizują program nauczania we własnym tempie. Dlaczego jest to takie ważne? Maria Montessori uważała, że dziecko, które robi to, co je interesuje, a nie to, czego od niego oczekują dorośli, czuje większą satysfakcję z odnoszonych sukcesów, jest ciekawsze świata, a tym samym – prostą drogą prowadzone do sukcesu.

 

Wychowanie naturalne i polaryzacja uwagi – dwa kluczowe zagadnienia pedagogiki Marii Montessori

Samodzielnie podążanie za własnymi zainteresowaniami i potrzebami miało, zdaniem Marii Montessori, korzenie w wychowaniu naturalnym, czyli takim, które uwzględnia naturalne prawa rozwoju, reakcje i tendencje każdego dziecka. Za doświadczanie świata odpowiada bowiem nie tylko intelekt, ale też emocje i instynkty. Jeśli wychowanie będzie dopasowane do naturalnego rozwoju dziecka, będzie uczyło się ono znacznie efektywniej, a przede wszystkim – będzie pragnęło zdobywać wiedzę. Bardzo ważnym terminem wykorzystywanym w opracowaniach Marii Montessori jest również polaryzacja uwagi. Jest to proces psychiczny, „fenomen świadomości”, którego skutkiem jest przyzwyczajenie do skoncentrowanej pracy. Dziecko, które potrafi długotrwale i głęboko skupić uwagę na wykonywanej czynności, normalizuje swój rozwój. To z kolei prowadzi do wytrwałości, odpowiedzialności i zdyscyplinowania.

[product id="21938, 24417"]

 

Najsłynniejsze dzieła włoskiej lekarki – teraz w nowym wydaniu

Działalność Marii Montessori jest tak różnorodna i bogata, że trudno jest ją zamknąć w ramach jednego artykułu – nawet dość obszernego. Włoska lekarka, trzykrotnie nominowana do Pokojowej Nagrody Nobla, pozostawiła po sobie jednak kilkanaście książek, dzięki którym możemy dowiedzieć się więcej o stworzonym przez nią systemie edukacyjnym. W ostatnich latach ukazały się one nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN. Wśród nich znajdziemy m.in. „Wykłady londyńskie 1946”, czyli unikatowy zapis wykładów wygłoszonych w Wielkiej Brytanii tuż po II wojnie światowej, a także „Psychogeometrię” – przewodnik po kolejnych etapach rozwoju dziecka i nauce przyswajania wiedzy z zakresu geometrii. Każda książka zawiera zbiór cennych wskazówek, każda również dotyka innych zagadnień, choć ich trzon pozostaje niezmienny. Wszystkie łączy doświadczające, kreatywne, otwarte na świat i siebie samego – dziecko.

 

Pedagogika Montessori – nauka, o której miał usłyszeć cały świat

Maria Montessori chciała, by jak najwięcej osób usłyszało o jej nowatorskiej pedagogice. Plan ten realizowała nie tylko tworząc przewodniki dla rodziców i wychowawców (zadebiutowała książką „Domy dziecięce: metoda pedagogiki naukowej stosowana w wychowaniu najmłodszych dzieci”, do której później dołączyły kolejne, równie wartościowe pozycje), ale też wygłaszając wykłady w różnych częściach świata. W 1939 roku wraz z synem wybrała się do Indii, gdzie wspólnie przeszkolili ponad 1000 nauczycieli, a do Amsterdamu wrócili dopiero siedem lat później. W 1947 roku twórczyni słynnej pedagogiki wygłosiła referat na forum UNESCO, a w 1951 roku zamierzała wybrać się do Ghany, by tam kształcić nauczycieli afrykańskich. Planów tych jednak nie udało jej się zrealizować. Maria Montessori zmarła 6 maja 1952 roku. I choć od tej pory minęło już 70 lat, opracowana przez lekarkę pedagogika – na czele ze swobodną zabawą, samodzielnością i dbałością o porządek – nie traci na aktualności. 

Poznaj nasze książeczki Niuniuś - o emocjach małego dziecka:

[product id="23455, 23512, 23528, 24390, 24392, 23591, 23455, 23692, 24390, 24392, " slider="true"]

 

Poznaj naszą Serię Rodzicielską – tworząc ją myśleliśmy o tym, czego najbardziej potrzebują rodzice.

[product category_id="513" slider="true" onlyAvailable="true"]
Wydajemy też barrrdzo niegrzeczne książki dla dzieci:
[product category_id="516" slider="true" onlyAvailable="true"]
Oraz książki dla najmłodszych:
[product id="23295, 23296, 24392"]

Komentarze do wpisu (0)

do góry
Sklep jest w trybie podglądu
Pokaż pełną wersję strony
Sklep internetowy Shoper Premium